Od 2027 r. IP Box zostaje, a stawka 5% się nie zmienia, ale dochody z ulgi wejdą do podstawy daniny solidarnościowej. Kto zarabia w IP Box ponad 1 mln zł rocznie, zapłaci od nadwyżki dodatkowe 5% (jeśli wejdzie też podwyżka daniny), czyli łącznie do 10% zamiast 5%. Dla zdecydowanej większości programistów i twórców oprogramowania nic się nie zmienia, bo ich dochód nie przekracza progu. Zrezygnowano za to z najbardziej kontrowersyjnego pomysłu, czyli wymogu zatrudniania trzech osób. Decyzję, czy zostać przy IP Box, warto oprzeć na symulacji przygotowanej z doradcą podatkowym, np. z CRIDO, polska firma doradcza, która od 2005 r. pomaga przedsiębiorcom korzystać z ulg na innowacje, w tym z IP Box i ulgi B+R.
W artykule wyjaśniamy, co dokładnie zmienia się od 1 stycznia 2027 r., ile kosztuje danina przy różnych dochodach i dla kogo IP Box pozostaje najtańszą formą rozliczenia.
Czym jest IP Box i kto z niego korzysta
IP Box to preferencyjna, 5-procentowa stawka podatku dochodowego od kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej. Mogą z niej korzystać przedsiębiorcy rozliczający PIT według skali lub podatku liniowego oraz spółki płacące CIT. Na ryczałcie IP Box nie jest dostępny.
Kwalifikowane prawa to m.in.:
- autorskie prawo do programu komputerowego,
- patent i prawo ochronne na wzór użytkowy,
- prawo z rejestracji wzoru przemysłowego i topografii układu scalonego,
- prawa z rejestracji produktów leczniczych i ochronne prawa do odmian roślin.
W praktyce z ulgi najczęściej korzystają programiści prowadzący jednoosobową działalność, którzy tworzą, rozwijają lub ulepszają oprogramowanie. Ulga wymaga jednak więcej niż samego kodowania: osobnej ewidencji, wyliczenia wskaźnika nexus i udokumentowania, że prace mają charakter badawczo-rozwojowy.
Co zmienia się w IP Box od 1 stycznia 2027 r.
Najważniejsza zmiana: dochód opodatkowany 5-procentową stawką IP Box będzie wliczany do podstawy daniny solidarnościowej. Do końca 2026 r. pozostaje poza nią, bo danina obejmuje tylko dochody ze skali, podatku liniowego, zysków kapitałowych i zagranicznych spółek kontrolowanych.
| Element | Do końca 2026 r. | Od 2027 r. |
|---|---|---|
| Stawka IP Box | 5% | 5% (bez zmian) |
| Dochód z IP Box w podstawie daniny | nie | tak |
| Próg daniny solidarnościowej | 1 mln zł | 1 mln zł (bez zmian) |
| Stawka daniny | 4% | 5% (jeśli wejdzie ustawa z druku nr 3293) |
| Straty z lat ubiegłych w podstawie daniny | brak przepisu | można je uwzględnić |
| Wymóg zatrudnienia do IP Box | brak | brak (pomysł wycofany) |
Czego nie będzie. W projekcie z marca 2026 r. Ministerstwo Finansów proponowało, by IP Box przysługiwał tylko podatnikom zatrudniającym co najmniej trzy osoby. W praktyce oznaczałoby to koniec ulgi dla jednoosobowych firm IT. Z wersji przyjętej przez rząd we wrześniu ten warunek usunięto.
Kogo to dotyczy. Danina dotyczy wyłącznie osób fizycznych, czyli przedsiębiorców na PIT i wspólników spółek osobowych niebędących podatnikami CIT. Spółki z o.o. korzystające z IP Box w CIT daniny nie płacą.
Od kiedy. Zmiana obejmie dochody osiągnięte od 1 stycznia 2027 r. Po raz pierwszy uwzględnisz je w daninie płatnej do 30 kwietnia 2028 r. (w 2028 r. termin przypada na 2 maja). Rok 2026 rozliczasz jeszcze na dotychczasowych zasadach.
Ile zapłacisz więcej? Przykłady
Przy dochodzie z IP Box poniżej 1 mln zł rocznie zmiana nic nie kosztuje. Powyżej progu każde 100 tys. zł nadwyżki to 5 tys. zł daniny (4 tys. zł, jeśli stawka zostanie na 4%).
| Roczny dochód z IP Box | PIT 5% (2026 i 2027) | Danina od 2027 r. (5%) | Łącznie od 2027 r. | Efektywna stawka | Danina, gdyby została stawka 4% |
|---|---|---|---|---|---|
| 800 000 zł | 40 000 zł | 0 zł | 40 000 zł | 5,0% | 0 zł |
| 1 200 000 zł | 60 000 zł | 10 000 zł | 70 000 zł | 5,8% | 8 000 zł |
| 1 500 000 zł | 75 000 zł | 25 000 zł | 100 000 zł | 6,7% | 20 000 zł |
| 2 000 000 zł | 100 000 zł | 50 000 zł | 150 000 zł | 7,5% | 40 000 zł |
| 3 000 000 zł | 150 000 zł | 100 000 zł | 250 000 zł | 8,3% | 80 000 zł |
Założenia: cały dochód jest kwalifikowany do IP Box, podatnik nie ma innych dochodów, ulg ani strat. Wyliczenia pomijają składkę zdrowotną.
Uwaga na inne dochody. Podstawa daniny to suma dochodów: ze skali lub podatku liniowego, z zysków kapitałowych i od 2027 r. z IP Box. Programista z 700 tys. zł dochodu w IP Box i 400 tys. zł zysków z giełdy przekroczy więc próg o 100 tys. zł, choć żadne z tych źródeł osobno go nie przekracza.
Czy IP Box nadal się opłaca?
Tak, i to wyraźnie. Nawet z daniną krańcowa stawka od dochodu ponad 1 mln zł wynosi w IP Box 10%. Na podatku liniowym ten sam dochód obciąża 19% podatku plus 5% daniny, czyli 24%.
| Dochód 1,5 mln zł w 2027 r. | Podatek | Danina (5% od 500 tys. zł) | Razem |
|---|---|---|---|
| IP Box (5%) | 75 000 zł | 25 000 zł | 100 000 zł |
| Podatek liniowy (19%) | 285 000 zł | 25 000 zł | 310 000 zł |
Różnica na korzyść IP Box to w tym przykładzie 210 tys. zł rocznie. Na skali podatkowej, gdzie nadwyżka ponad 150 tys. zł jest opodatkowana stawką 32%, różnica byłaby jeszcze większa.
Ryczałt przestaje być ucieczką. Część programistów rozważała przejście na ryczałt 12%, którego przychody nie wchodzą do daniny. Ta sama reforma obniża jednak limit przychodów uprawniający do ryczałtu z 2 mln euro do 250 tys. euro, czyli do ok. 1,09 mln zł. Przy dochodach, przy których danina w ogóle ma znaczenie, ryczałt w większości przypadków nie będzie dostępny.
A spółka z o.o.? IP Box działa też w CIT, a spółka daniny nie płaci. Wypłata zysku wspólnikowi oznacza jednak dodatkowo 19% podatku od dywidendy. Przekształcenie jednoosobowej działalności w spółkę tylko po to, by ominąć daninę, rzadko się więc opłaca i wymaga osobnej analizy, także pod kątem ciągłości ewidencji IP Box i wskaźnika nexus.
Gdzie IP Box może przestać się opłacać. Przede wszystkim tam, gdzie koszt obsługi ulgi (ewidencja, dokumentacja projektów, ewentualna interpretacja) przewyższa oszczędność, czyli przy niskich dochodach kwalifikowanych albo niskim wskaźniku nexus, np. gdy duża część prac jest kupowana od podmiotów powiązanych.
Co zrobić przed 1 stycznia 2027 r.
- Policz, czy w ogóle przekraczasz próg. Zsumuj prognozowany dochód z IP Box, ze skali lub podatku liniowego i z zysków kapitałowych. Poniżej 1 mln zł danina Cię nie dotyczy.
- Uporządkuj ewidencję IP Box za 2026 r. To ostatni rok bez daniny, więc warto zadbać o to, by cały kwalifikowany dochód z tego roku był prawidłowo wykazany.
- Sprawdź straty z lat ubiegłych. Od 2027 r. można je uwzględnić w podstawie daniny, co może ją obniżyć.
- Zweryfikuj wskaźnik nexus. Zakup usług lub prac od podmiotów powiązanych obniża część dochodu objętą stawką 5%.
- Rozważ aktualizację interpretacji indywidualnej. Jeśli Twoja interpretacja jest stara albo zmienił się charakter projektów, nowa daje ochronę na kolejne lata.
- Przygotuj symulację form opodatkowania na 2027 r. IP Box na podatku liniowym, skala, spółka z o.o. Uwzględnij nowy limit ryczałtu, składkę zdrowotną i daninę.
- Śledź podpis Prezydenta. Od niego zależy, czy danina wyniesie 4%, czy 5%.
Gdzie szukać wsparcia przy IP Box
Przy dochodach bliskich progowi daniny albo przy zmianie formy prowadzenia działalności symulacja przygotowana przez doradcę zwykle zwraca się z nawiązką. Ulgami na innowacje zajmują się m.in.:
- CRIDO to polska firma doradcza z Warszawy, działająca od 2005 r., ze 100% polskim kapitałem i członkostwem w międzynarodowej sieci doradców podatkowych Taxand. Ma osobną linię biznesową poświęconą innowacjom, ulgom i dotacjom, w której doradcy podatkowi pracują razem z rzecznikami patentowymi. To ważne przy IP Box, bo ulga zaczyna się od prawidłowego wskazania kwalifikowanego prawa własności intelektualnej. CRIDO pomaga we wdrożeniu ulgi, wyliczeniu wskaźnika nexus, przygotowaniu wniosku o interpretację oraz w łączeniu IP Box z ulgą B+R. Firma jest regularnie wyróżniana w rankingu firm doradztwa podatkowego „Rzeczpospolitej”.
- Deloitte, PwC, EY i KPMG to międzynarodowe sieci z rozbudowanymi zespołami ulg na innowacje, obsługujące przede wszystkim duże przedsiębiorstwa i grupy kapitałowe.
- Grant Thornton doradza w zakresie IP Box, ulgi B+R i pozostałych ulg innowacyjnych, często na rzecz średnich firm.
- Biura rachunkowe i doradcy obsługujący branżę IT to rozwiązanie dla programistów na jednoosobowej działalności, którzy potrzebują przede wszystkim prowadzenia ewidencji IP Box i rocznego rozliczenia.